Çin, dünyanın en fazla döviz rezervine sahip olan ülkesi. Ucuz işgücü ve kur desteğiyle yıllardır verdiği dış ticaret fazlası nedeniyle Çin'in toplam döviz rezervi 2.13 trilyon dolar gibi bizim gibi ülkelerin hayal bile edemeyeceği seviyeye yükseldi.

Hal böyle olunca dünyanın tüm açık veren ülkeleri açıklarını finanse edebilmek için Çin'in rezervine göz diktiler. Amerika'nın Çin bağımlılığı da bu noktada başlar. Dünyanın en fazla dış açık veren ekonomisine sahip olan ABD, yıllardır bu açığı çok büyük ölçüde Çinlilere Amerikan hazine bonosu ve devlet tahvili satarak finanse eder. Kısacası kişi başı geliri 6 bin doların altında olan Çinliler üretip tasarruf ederken kişi başına geliri 47 bin dolar olan Amerikalılar ise tüketirler.

Türkiye pay almak istiyor

Sanmayın ki Amerikalılar bu işten memnundur. Asıl şikâyetçi olan onlar çünkü bu durumun sürdürülebilir olmadığını biliyorlar ve bu dengesizliği düzeltmek istiyorlar. G-20 toplantısının gündemine bu konuyu taşımak için Almanlarla kıyasıya mücadele eden Amerikalılardı. Bu ayrı bir tartışma konusu. Biz yine dönelim Çin'in rezervlerine. Çünkü bu rezervlerde gözü olan sadece 675 milyar dolar cari açık veren Amerika değil.

Geçen yıl 41 milyar dolar açık veren Türkiye de buradan pay almak peşinde. Bu hafta gazetelerde Çinlilerin Türkiye'nin ihraç edeceği euro tahvillerle ilgilendiği yolunda haberler vardı. Konu Devlet Bakanı Zafer Çağlayan'ın Çin ziyaretinde gündeme gelmiş. Benim anladığım kadarıyla euro tahvil konusunda Çinlilerden talep gelmek yerine bizimkilerden teklif gitmiş. Türk tahvillerinin yüksek getiri sağladığı ve Çin'in yatırım portföyünde iyi bir alternatif olabileceği anlatılmış.

Bu parayı yönetmek sorun

Bir sonuç çıkar mı? Belki ama bugünkü duruma göre çok fazla bir değişiklik olmayacağını sanıyorum. Aynı Japon ev kadınlarının biriktirdiği paraları Türk menkul kıymetlerinde değerlendirmesi türünden ilgi çeken bir haber olarak kalacaktır. Realitede ise ne Japon ev kadınları bizim sermaye girişimizde anlamlı bir değişiklik yaratacak boyutta parayı Türk enstrümanlarına bağlarlar ne de Çinliler on milyarlarca doları bizim Hazine'nin çıkaracağı borçlanma kâğıtlarına yatırırlar.

Çinlileri, ellerinde 2 trilyon doların üzerinde parayla ne yapacağını bilmez bir halde ortada dolaşan zenginler olarak düşünmeyin. İki trilyon doları biriktirmek kadar böylesi dev bir rezervi yönetmek de başlı başına bir sorundur. Ve Çinlilerin şu ana kadar olan performansı da hiç fena değildir. Türk Hazinesi'nin çıkardığı aracı da yakından izlerler, Amerikan hazinesinin olası senaryolarını da.

Birleşme ve satın alma

Rezervlerindeki paraya krizin olmadığı normal zamanlarda yüzde 3-4 arası bir yıllık getiri sağlarlar ki bu hiç de düşük bir getiri değildir. Evet, belki Türk eurobond'larının getirisi bu yüzde 3-4'lerin çok üzerindedir ama Çinlileri kesecek derinliği yoktur bizim kâğıtların. Çinliler çeşit olsun diye portföylerinde tadımlık düzeyde Türk eurobond'u bulundururlar.

Ama daha ötesine gitmezler çünkü dev rezervlerini idare ederken en korktukları şey oynaklıktır. Derinliği olmayan bir piyasayı oynatmak da oldukça kolaydır. Bizim için Çin'in biriktirdiği dövizi borç almaktan çok, Çin'den doğrudan yabancı yatırımı şeklinde kaynak çekmeye yönelmek daha anlamlı olacaktır. Kriz nedeniyle dünyada sermaye akımının yavaşladığı bu dönemde Çin şirket birleşme ve satın almaları anlamında iyi bir adres olabilir.