Çin'in kur politikasını esnetmeye razı olmasını ne kadar abartabiliriz? Yerküredeki temel ekonomik dengesizliklerden birinin ortadan kalkmakta olduğunu düşünebilir miyiz?

Kendimizi biraz daha zorlayıp dünya ticaretine adaletin gelmekte olduğu umuduna kapılabilir miyiz? Herhalde en iyisi abartmadan, beklentileri mümkün olduğunca düşük tutmak. Çin'in yaptığı 2005-2008 dönemine geri dönmek. Yani Yuan'da Çin'in dış ticaret ve sanayiini olumsuz etkilemeyecek düzeyde ayarlamaya izin vermek. Bu yıl sonuna kadar Yuan'da yüzde 2.5'in üzerinde bir değerlenme görürsek sürpriz olur.

Ä°stihdam yaratmak ÅŸart

Çin her yıl milyonlarca kişiye istihdam yaratmak zorunda olan bir ekonomi. Sadece Çin'in mi, herkesin derdi aynı diyebilirsiniz. Ama Çin'in bir farkı var. Eğer istihdam yaratılamazsa meydana gelebilecek sosyal patlamanın boyutu ve maliyeti diğer ülkelere göre Çin'de çok daha yüksek olabilir.

Bu nedenle Çin kendisine uluslararası rekabet avantajı sağlayan kur ve ücret politikasından kolay kolay vazgeçmez. Düşük tutulan Yuan ve ucuz işgücünün yarattığı emek avantajı olmadan Çin mucizesi zor gerçekleşir. Ve en önemlisi Çin'in önünde trajik bir Japonya örneği var.

Bir zamanların büyüme motoru Japonya, Batı'dan gelen kur baskılarına yıllarca karşı koyduktan sonra 1985 Plaza Anlaşması ile boyun eğdi. Eğiş o eğiş. O tarihten bu yana Japon ekonomisi bir türlü iflah olamadı. Durgunluk artık Japon ekonomisinin karakteri oldu. Yen'in değerlenmesine izin vermeseydi, Japon mucizesi bir resesyon hikâyesine dönüşür müydü?

Çin'in hamlesi kozmetik

G-20 toplantısı öncesi Çin'in esneklik adımı biraz kozmetik ve biraz da ülkenin konjonktürel çıkarından kaynaklanan bir hamledir. Çin 2005 yılında da benzer bir hamle yapmış ve ilk etapta yüzde 2.5'lik bir değerlenmeye izin vermişti. 2008 yılına kadar yüzde 20'lik bir değerlenme yaşandı Çin parasında. Dünyadaki ticaret dengesizliği düzeldi mi? Hayır. Çin yine düşük tüketim, yüksek tasarruf özelliğini sürdürdü. ABD ise yüksek tüketim ve düşük tasarrufa devam etti.

Sonuçta milli geliri düşük olan Çinliler tasarruf etti, milli geliri yüksek olan Amerikalılar ise Çinlilerin tasarruflarını ödünç alarak tükettiler.

Mevcut konjonktürde kolay kolay değişmeyecek bazı şeyler var. Mesela Çinliler Yuan'ın istikrarını korumak zorundadırlar. Çinliler yüksek büyüme hızını yakalamak zorundadırlar. Ama Çinliler Amerikalılar kadar tüketemezler. Bir milyar Çinlinin Batılı standardında tüketmeye başladığını düşünsenize. Buna ne doğal kaynak dayanır ne de yerkürenin güzellikleri.